Home / Review sách / Review sách Dám Hạnh Phúc

Review sách Dám Hạnh Phúc

Dám Hạnh Phúc
Tác giả: Koga Fumitake, Kishimi Ichiro

Đôi nét về tác giả:
Koga Fumitake ( sinh năm 1973) người viết tự do. Dựa trên những cuộc đàm đạo với Kishimi Ichiro, anh đã vận dụng thể loại đối thoại trong triết học Hy Lạp cổ điển để viết nên cuốn sách này.

Kishimi Ichiro (sinh năm 1956) tại Kyoto, là nhà triết học. Năm 1989 ông bắt đầu chuyên tâm nghiên cứu triết học và tâm lý học Adler, từng viết tác phẩm Nhập môn tâm lý học Adler

Review sách:
Nối tiếp thành công của “Dám bị ghét”, Kishimi Ichiro và Koga Fumitake một lần nữa sử dụng cuộc tranh luận giữa nhà triết gia và chàng thanh niên để khắc họa một chủ điểm mới gửi đến độc giả. “Dám hạnh phúc” – đây là phần tiếp theo của cuốn sách “Dám bị ghét”. Chàng thanh niên sau khi được nhà triết gia “khai sáng” nhờ tư tưởng Adler vào 3 năm trước, anh ta quay lại gặp ông và than phiền rằng những quan điểm này không hề thực tế và gần như chẳng thể áp dụng. Hệ quả tất yếu là hai người lại có một đêm không ngủ để tiếp tục ngồi tranh luận với nhau về tư tưởng Adler.

Cuộc tranh luận này bắt nguồn từ câu chuyện trong lớp học, từ thất bại của chàng thanh niên trong việc áp dụng phương châm “không được khen ngợi cũng không được mắng mỏ” trong giáo dục. Anh ta cho rằng “tư tưởng của Adler chỉ là lý thuyết suông”, “chẳng giúp ích được gì trong xã hội hiện đại”. Đứng trước hiểu lầm gay gắt của người thanh niên với Adler, triết gia và anh chàng đã có một cuộc đối thoại cuối cùng để chấm dứt mọi khúc mắc. Triết gia đã giải đáp vấn đề và mở rộng nó sang nhiều khía cạnh khác trong cuộc sống. Trên hết, ngoài việc gỡ rối những hiểu lầm của người thanh niên với Adler, triết gia còn đưa anh và độc giả đến gần hơn với đáp án cho câu hỏi muôn thuở của triết học: “Làm thế nào để con người được sống hạnh phúc?”


Dám hạnh phúc tiếp tục được xây dựng theo hình thức đối thoại, vấn đáp. Giống như cuốn sách trước nó, cả hai đều mang đến sự mới mẻ và gần gũi cho độc giả. Trong cuộc tranh luận giữa hai nhân vật chính, độc giả giống như nhân vật thứ ba lặng lẽ theo dõi và suy ngẫm toàn bộ câu chuyện. Một khi đã bị cuốn theo mạch tranh luận giữa triết gia và người thanh niên thì chắc chắn không thể dứt ra được! Có lúc, chúng ta sẽ gật gù vì những quan điểm được đưa ra, hay chậm lại vài giây khi không hiểu khái niệm mới nào đó, hoặc bối rối chẳng biết đứng về phía người nào vì lý lẽ của bất kỳ ai cũng đầy sức thuyết phục.

Triết gia: Ai cũng có thể hạnh phúc ngay từ giây phút này. […]Chỉ có điều, chúng ta không thể hưởng thụ hạnh phúc nếu chỉ đứng yên tại chỗ. Cần phải tiếp tục tiến bước trên con đường mình đã đặt chân lên. Cậu đã tiến một bước đầu tiên. Đã tiến một bước dài. Tuy nhiên, cậu đang nhụt chí, định thoái lui chứ không chỉ dừng lại. Cậu có biết tại sao không?

Chàng thanh niên: Thầy bảo tôi không có khả năng chịu đựng?

Triết gia: Không hề. Cậu chỉ chưa đưa ra được “lựa chọn lớn nhất của cuộc đời” thôi.

Chàng thanh niên: Lựa chọn lớn nhất của cuộc đời? Thầy bảo tôi lựa chọn gì cơ?

Triết gia: Tôi nói vừa nãy rồi đấy. Là “tình yêu”.

Chàng thanh niên: Trời, một từ đó thì làm sao mà tôi hiểu được! Đừng nói một cách trừu tượng để tránh né nữa!!

Triết gia: Tôi nghiêm túc mà. Những vướng mắc trong lòng cậu bây giờ đều được gói gọn trong một từ “tình yêu”.

Từ câu chuyện liên quan đến việc dạy học, triết gia đang hướng chàng thanh niên đi tìm câu trả lời gói gọn trong hai chữ “tình yêu”. Đáp án tưởng chừng như xa lắc xa lơ, nhưng thực ra nếu đọc hết cả cuốn sách thì bạn sẽ thấy nó thực sự có sự kết nối hoàn hảo.

Cuốn “Dám Hạnh Phúc” này cũng nêu ra những quan điểm mới về tư tưởng Adler và được gói gọn trong 5 phần
Phần 1: “Người khác xấu xa” và “Ta tội nghiệp”, ở phần này Triết gia đưa ra một lăng trụ tam giác và từ vị trí của chàng thanh niên thì sẽ chỉ nhìn thấy được hai mặt, có ghi “người khác xấu xa” và “ta tội nghiệp”. Còn một mặt nữa, đó chính là “giờ phải làm gì?”. Khi trò chuyện tâm sự với gia đình, bạn bè thì nếu trực quan hóa sẽ thấy rằng thường mọi người chỉ nói đến hoặc phê phán “người khác xấu xa” hoặc than vãn về “ta tội nghiệp”. Nhưng trong tâm lý học Adler, mọi cuộc trao đổi đều phải xoay quanh mặt thứ 3 “giờ phải làm gì”.  Đây chính là một trong những quan điểm mình tâm đắc nhất trong cuốn sách này

Phần 2: Phủ định “thưởng phạt”, Sang phần 2 này triết gia đã giải thích cặn kẽ hơn quan điểm đó bằng cách phân tích 5 giai đoạn trong hành động quậy phá của trẻ nhỏ. Từ việc “mong muốn được tán thưởng” đến “chứng tỏ sự vô dụng”, năm giai đoạn của hành động quậy phá mà triết gia nói tới trên thực tế đã nắm bắt chính xác tâm lý con người, cho thấy phần nào giá trị đích thực của Adler. Đây là một nội dung khá mới mẻ và rất đáng được quan tâm!

Phần 3: Từ nguyên lý cạnh tranh đến nguyên lý hợp tác.
Kết thúc hồi 2 của cuộc tranh luận, chàng thanh niên đã “ngộ” ra rằng mục tiêu của giáo dục là tự lập. Và nhà giáo là chuyên gia tư vấn, hướng dẫn. Ban đầu, chàng thanh niên hầu như không để ý đến, coi hai từ đó như định nghĩa trên cung trăng. Nhưng càng tranh luận thì nỗi nghi ngờ về phương châm giáo dục của anh càng lớn. Có phải phương pháp giáo dục nhằm giữ vững luật lệ và trật tự của anh là sai không? Vì sợ sự tự lập của trẻ nên đã gián tiếp cản trở điều đó sao?

Còn với nhà triết học, ông tiếp tục gia tăng sức thuyết phục cho luận điểm phủ định “thưởng phạt” của mình. Nếu con người sống dưới “chế độ khen-mắng (thưởng-phạt)” thì thế giới loài người chẳng bao lâu chỉ có thể chia làm hai phe “ta và địch”, toàn bộ con người, xã hội xung quanh sẽ trở thành “kẻ địch” của bản thân ta. Vì chạy theo “thưởng phạt” ắt sẽ sinh ra cạnh tranh. Theo Adler, chúng ta cần phải bỏ tư tưởng thưởng phạt, cũng như quy luật cạnh tranh và thay thế nó là tinh thần hợp tác.

Phần 4. Cho đi và nhận lại. Phần này có nhắc lại một quan điểm theo mình thì nó khá là hay mà ở cuốn “Dám bị ghét” đã đề cập tới: “mọi phiền muộn đều bắt đầu từ quan hệ giữa người với người”. Thêm vào đó, nhà triết học cũng nói thêm rằng “mọi niềm vui cũng bắt nguồn từ quan hệ giữa người với người”. Ngoài ra, nhà triết học còn so sánh “tín dụng” và “tin tưởng” trong quan hệ con người, và kết luận rằng, “muốn được tin tưởng nên tin tưởng trước”. Nói cụt ngủn thế này ở đây chắc cũng khó hiểu nhưng đại khái là nó liên quan đến cho đi và nhận lại. Tin tưởng, tôn trọng là trao đi, và nếu không cho đi (give) thì hiển nhiên sẽ không nhận lại được (take). Bản thân mình rất tâm đắc với cụm từ “Give and Take”, thế nên mình thấy những quan điểm được nêu ra ở chương này dễ hiểu và khá thực tiễn.

Phần 5. Hãy chọn cuộc đời yêu thương. Phần cuối nói về chủ đề tình yêu. Theo tư tưởng Adler, chúng ta không thể “rơi vào” tình yêu, và kể cả nếu như có rơi vào thì nó không phải là nhiệm vụ cuộc đời. Tình yêu là một cảm xúc có thể vun đắp bởi sức mạnh của ý chí từ con số 0. “Rơi vào tình yêu” thực chất giống như việc con người “bị lôi cuốn vào ham muốn vật chất”. Và thay vì “để được yêu”, tư tưởng Adler nhấn mạnh việc “chủ động yêu người khác”.

Cả cuốn sách là màn tranh luận trao đổi phản biện cuốn hút giữa Chàng thanh niên và triết gia, từ vấn đề quan hệ thầy trò, cách hướng dẫn học sinh, các mối quan hệ, nghề nghiệp, cho tới khái niệm cuối cùng về tình yêu, làm thế nào để hạnh phúc, được lồng vào những ý tưởng, khái niệm “trái khoáy” thú vị đôi lúc hại não so với những thường thức ta từng biết. Những lý lẽ trừu tượng của tâm lý học được trình bày giản dị, khúc chiết, cho dù có những đoạn phải đọc đi đọc lại.

Trích dẫn hay:
1. Con người không sống trong thế giới khách quan mà sống trong thế giới chủ quan do chính mình tạo ra

2. Cậu cảm thấy phiền phức khi giao tiếp bằng lời với học trò của mình nên mắng mỏ để khuất phục chúng một cách nhanh chóng. Lấy cơn giận làm vũ khí, bắn khẩu sung mang tên nhiếc móc, đâm lưỡi kiếm uy quyền. Đó chính là thái độ thiếu chín chắn, ngu ngốc với tư cách là một nhà giáo.

3. Cậu bất hạnh không phải do quá khứ và hoàn cảnh, càng không phải do thiếu năng lực. Cậu chỉ thiếu ” can đảm” mà thôi. Nói một cách khác, cậu không đủ ” can đảm dám hạnh phúc”

4. “Cậu cứ là cậu thôi. Không cần phải đặc biệt. Bản thân việc là chính mình đã có giá trị rồi.”

5. “Thế giới đơn giản, cuộc đời cũng vậy! Tiếp tục đơn giản lại rất khó”

6. “mọi niềm vui cũng bắt nguồn từ quan hệ giữa người với người”

7. Cứ trao đi thì sẽ được, đừng đợi được cho, đừng trở thành kẻ ăn mày tình cảm…

8. Can đảm để dám hạnh phúc bao gồm cả ” can đảm để dám bị ghét” nữa…chỉ khi dám bị người khác ghét bỏ, chúng ta mới có được tự do, có được hạnh phúc

9. Chúng ta trở thành người lớn nhờ yêu thương người khác

10. Chỉ yêu người khác , chúng ta mới được giải thoát khỏi bản tính ích kỹ. Chỉ yêu người khác chúng ta mới tự lập được. và chỉ có yêu người khác , chúng ta mới có thể có được cảm thức cộng đồng

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *