Review sách The Last Lecture – Bài giảng cuối cùng

The Last Lecture – Bài giảng cuối cùng
Tác giả: Randy Pausch

Về tác giả: 

Randy Pausch (1960-2008) là Giáo sư Đại học Carnegie Mellon (Mỹ). chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực thực tại ảo (VR), tốt nghiệp Đại học Brown, lấy bằng tiến sĩ trong ngành khoa học máy tính tại Trường Đại học Carnegie Mellon, ông giảng dạy bộ môn Khoa học máy tính
Giáo sư Randy Pausch, người đã trải qua nhiều đợt hóa trị liệu về căn bệnh ung thư tuyến tụy quái ác đứng trên bờ vực của cái chết

Giới Thiệu Sách:
Đại học Carnegie Mellon (Mỹ) có chương trình mang tên “Bài giảng Cuối cùng” để mỗi năm, một giáo sư được mời thuyết trình bài giảng cuối cùng của mình cho sinh viên. Đó là một truyền thống tuyệt vời, qua đó người giảng như rút hết tinh túy của mình để truyền lại lần cuối và người nghe có một khoảnh khắc để suy ngẫm về những gì ý nghĩa nhất trong cả cuộc đời và sự nghiệp của vị giáo sư đó.

Ngày 18 tháng 9 năm 2007, giáo sư tin học Randy Pausch, đã thực hiện bài giảng cuối cùng của mình trước 400 khán giả tại Đại học Carnegie Mellon. Vào thời điểm đó, ông biết rằng ông đã bị ung thư tụy và chỉ còn sống khoảng 3 đến 6 tháng nữa. Vợ ông không muốn ông phí thời gian cho việc chuẩn bị bài giảng, bởi nó sẽ choán hết mọi thứ và lấy đi những giây phút cuối cùng của ông bên người thân. Nhưng Randy chấp nhận thử thách, vì đó là cơ hội cuối cùng để ông làm một điều thật sự có ý nghĩa cho các con trước khi đi xa. Trên bục giảng vào ngày hôm ấy, Randy trẻ trung, vui tươi, đầy sức sống và khỏe khoắn trong chiếc áo thun đeo huy hiệu Imagineer của Walt Disney, thực hiện bài tập hít đất và sôi nổi nói về những ước mơ.

Bài thuyết trình của Randy, “Thật Sự Đạt Được Những Ước Mơ Tuổi Thơ”, là những triết lý nhẹ nhàng nhưng thâm thúy về cuộc sống. Nó cuốn hút như chính con người ông. Thay vì nói về bệnh tật và cái chết, bài thuyết trình nói về sự sống, về việc thực hiện những ước mơ của chính mình, và tạo điều kiện cho những người khác thực hiện ước mơ. Ông đã sống thực từng ngày như đó sẽ là ngày cuối cùng còn tồn tại. Đối với ông, đạt được những ước mơ là được sống cuộc đời của chính mình. Hãy sống đúng đắn, ta sẽ đạt được ước mơ và nhớ đừng bao giờ từ bỏ. Cuộc đời của Randy chính là minh chứng hùng hồn cho những gì mà ông đúc kết.

Trích đoạn hay:

Với năm tháng, việc cải tiến động lực nhóm trở thành một nỗi ám ảnh đối với tôi. Vào ngày đầu tiên của mỗi học kỳ, tôi tách lớp học thành hàng chục nhóm bốn người. Rồi trong ngày thứ hai, tôi phát cho sinh viên một trang tài liệu với tiêu đề “Những lời khuyên để làm việc thành công trong nhóm.” Chúng tôi cùng trao đổi, từng điểm một. Một số sinh viên thấy những lời khuyên của tôi không xứng với họ. Họ nhướng mắt, nghĩ rằng đã biết cách hợp tác tốt với nhau. Họ đã được học những thứ đó ở nhà trẻ, và không cần những lời khuyên sơ đẳng của tôi.

Nhưng hầu hết những sinh viên có ý thức đều đón nhận chúng. Họ nhận thấy tôi đang cố gắng truyền đạt cho họ những điều rất cơ bản. Có chút ít gì đó giống như huấn luyện viên Graham tới buổi tập mà không mang theo bóng. Ðây là một số những lời khuyên của tôi:

Làm quen với mọi người một cách đúng mực: Tất cả đều bắt đầu bằng việc giới thiệu. Hãy trao đổi các thông tin để liên lạc với nhau. Hãy đảm bảo là bạn phát âm đúng tên của từng người.

Hãy tìm những điểm chung: Bạn luôn có thể tìm được những điểm chung với người khác, và từ đó, sẽ dễ dàng hơn để nói về những điểm khác biệt. Thể thao không phân biệt chủng tộc và sự giàu-nghèo. Và nếu không có gì khác nữa, thì chúng ta vẫn có chung một thứ là thời tiết.

Cố gắng tạo các điều kiện tối ưu cho việc làm quen: Hãy đảm bảo là không ai bị đói, lạnh hoặc mệt mỏi. Gặp gỡ, làm quen với nhau qua bữa ăn nếu có thể được, thức ăn làm cuộc gặp mặt trở nên nhẹ nhàng, vui vẻ. Đó là lý do tại sao ở Hollywood mọi người lại đi “ăn trưa” cùng nhau.

Ðể mọi người đều nói: Không ngắt lời người khác. Nói to hơn, nhanh hơn không làm cho ý tưởng của bạn tốt hơn chút nào cả.

Hãy kiềm chế cái tôi: Khi thảo luận các ý tưởng, hãy gắn nhãn và viết chúng xuống. Nhãn phải mô tả về ý tưởng, không phải về người có ý tưởng:
“câu chuyện về chiếc cầu” chứ không phải “câu chuyện của Jane.”

Biểu dương lẫn nhau: Hãy tìm vài lời tốt đẹp để nói, ngay cả khi có một chút nói ngoa. Những ý tưởng tồi tệ nhất vẫn có thể có những nét hay nếu bạn thật cố gắng xem xét.

Hãy phát biểu các lựa chọn như những câu hỏi: Thay vì nói “Tôi nghĩ là chúng ta cần phải làm A, chứ không phải B,” hãy cố gắng để nói “Sẽ như thế nào nếu chúng ta làm A, thay vì B?” Như vậy sẽ cho phép mọi người đưa ra ý kiến thay vì phải bảo vệ một lựa chọn.

Khi kết thúc bài giảng ngắn, tôi nói với sinh viên là tôi có một cách khá tốt để điểm danh. “Sẽ dễ dàng hơn cho tôi nếu tôi điểm danh các bạn theo nhóm.” – tôi nói. – “Nhóm một, các bạn hãy giơ tay lên … Nhóm hai?…”

Khi tôi gọi mỗi nhóm, các cánh tay giơ lên. “Có ai để ý điều gì không?” – tôi hỏi. Không ai có câu trả lời. Do vậy tôi gọi lại tên các nhóm. “Nhóm một?… Nhóm hai?… Nhóm ba?…” Các cánh tay từ khắp các góc trong phòng lại giơ lên.

Thỉnh thoảng bạn phải tạo một chút kịch tính khi truyền đạt cho sinh viên, đặc biệt về những vấn đề mà họ nghĩ là họ đã biết. Ðây là những gì tôi đã làm: Tôi tiếp tục điểm danh cho tới lúc rồi cũng phải lên giọng. “Vì cớ
quái quỷ gì mà các anh các chị vẫn ngồi cùng với bạn của mình?” – tôi hỏi. – “Tại sao các anh các chị không ngồi cùng những người trong nhóm của mình?”

Một số người biết tôi bực mình nhằm gây tác động, nhưng ai cũng thấy sự nghiêm trọng. “Tôi sẽ ra khỏi lớp.” – tôi nói. – “Và sẽ trở lại sau sáu mươi giây. Khi quay trở lại, tôi trông đợi các bạn sẽ ngồi cùng với nhóm của mình! Tất cả đã hiểu chưa?” Tôi bước ra khỏi lớp và nghe như sinh viên nhốn nháo thu nhặt túi sách, lục tục ngồi lại theo nhóm.

Khi quay trở lại, tôi đã giải thích, những lời khuyên của tôi về làm việc theo nhóm không phải để xúc phạm trí tuệ hay sự trưởng thành của mọi người. Tôi chỉ muốn cho họ thấy là họ đã bỏ quên một thứ rất đơn giản – thực tế là họ cần phải ngồi với người cùng nhóm – và như vậy, chắc chắn họ có thể thu lượm được nhiều điều bổ ích từ việc ôn lại những thứ rất cơ bản.

Tại buổi lên lớp tiếp theo, và suốt thời gian còn lại của học kỳ, sinh viên của tôi luôn luôn ngồi cùng nhóm của họ.

Thông điệp từ cuốn sách:
“Bài giảng cuối cùng” gửi tới bạn đọc là hãy trân trọng và tận dụng từng phút giây trong cuộc đời bởi thời gian là tất cả những gì bạn có… và một ngày nào đó bạn nhận ra rằng bạn có ít hơn bạn nghĩ.

Review và đánh giá:
“Bài giảng cuối cùng” được chia làm 5 phần: Bài giảng cuối cùng; Thật sự đạt được những ước mơ tuổi thơ; Những cuộc phiêu lưu và những bài học; Chắp cánh cho những ước mơ của người khác; Sống một cuộc sống như thế nào

Nội dung cuốn sách là câu chuyện cảm động của Giáo sư Randy Pausch – người bị mắc căn bệnh hiểm nghèo ung thư tụy ở tuổi 47. Khi biết mình chỉ còn sống được vài tháng nữa nhưng ông vẫn nhận lời tham gia chương trình có tên: “Bài giảng cuối cùng” tại Đại học Carnegie Mellon.

Bài giảng của ông đã thu hút được 400 người tham dự, bởi những gì ông nhắc đến trong “Bài giảng cuối cùng” là những câu chuyện tưởng chừng như rất đời thường, giản dị nhưng lại có tính giáo dục con người sâu sắc. Ổng kể cho độc giả nghe câu chuyện rất đơn giản như: “Thang máy ở nhà trệt” (phần II: Thật sự đạt được những ước mơ tuổi thơ). Câu chuyện kể về tuổi thơ, Randy Pausch là một đứa trẻ rất hiếu động, thường xuyên vẽ những gì mình thích lên tường nhà: Phương trình bậc hai, quân cờ, tàu ngầm bí mật đang lặn trong nước, chiếc gương nàng Bạch tuyết vv… Chính bạn bè của Randy cũng hết sức ngạc nhiên khi cha mẹ lại để Randy vẽ lên tường bẩn như vậy mà không xóa đi.

Nhưng sau này khi đã trưởng thành, Randy mới nhận ra một điều: “Rồi, với thời gian, phòng tôi trở thành tiêu điểm để bà giới thiệu mỗi khi có khách tới thăm”. Đối với  Randy, điều nhỏ nhặt ấy cũng chính là một bài học vô giá cho những người làm cha, làm mẹ khi nâng niu trân trọng những kỷ niệm tuổi thơ của con trẻ.
Trong phần III “Những cuộc phiêu lưu và những bài học” là câu chuyện gây xúc động tột cùng với độc giả, khi phát hiện các khối u đã di căn khắp các bộ phận nội tạng trong cơ thể, mọi hy vọng về cuộc sống đã chấm dứt nhưng Randy vẫn cho người đọc thấy một lý trí tỉnh táo tuyệt vời khi ông đã cho những người làm ngành y trên thế giới một bài học y văn sâu sắc đối với người mắc bệnh hiểm nghèo.

Ông kể về diễn biến tâm lý của một bác sĩ khi bước vào phòng, thấy vợ bệnh nhân khóc vì sốc và tuyệt vọng còn bệnh nhân lúng túng: “Tôi nhớ cách ông ngả lưng dựa vào ghế, rồi khép mặt lại trước khi trả lời một câu hỏi, dường như điều đó giúp ông suy nghĩ được kỹ hơn.

Tôi ngắm điệu bộ của ông, cách ông ngồi bên Jai (vợ Randy) thấy như tách mình khỏi mọi thứ”, tôi nghĩ: “Ông không quàng tay lên vai vợ tôi. Tôi hiểu vì sao. Như vậy sẽ tỏ ra quá tự tin. Nhưng ông nghiêng người, bàn tay ông đặt lên quá đầu gối cô. Ôi! Ông làm việc này thật giỏi”. Sự thán phục mà Randy dành cho người bác sĩ không chỉ là sự chuyên nghiệp, tận tình mà còn bởi cách ứng xử tinh tế nhạy cảm của một bác sĩ trước một người mắc bệnh hiểm nghèo cầm chắc cái chết.

Mỗi khi câu chuyện được nhắc tới trong cuốn sách đều thể hiện những góc nhìn tinh tế, sự hiểu biết, sự hài hước để xóa tan những đau đớn, tuyệt vọng của bệnh tật và cái chết đang cận kề. Bài giảng của ông không nói về cái chết, mà nói về việc vượt qua trở ngại, về việc giúp người khác biến ước mơ thành sự thật.

“Bài giảng cuối cùng” đã chứa đựng biết bao nhiêu là những lời tuyệt vời, chờ đợi bạn. Từng câu nói, từng chữ, từng ý, đều đem lại cho tôi những điều tươi đẹp trong sáng, cách chấp nhận cái chết đã không tạo bi thương mà chính là niềm vui cho người đang sống và còn sống để đối xử với nhau, với cuộc đời tử tế và vui vẻ hơn: “Chúng ta kết nối với người khác, chúng ta sẽ trở thành những người tốt hơn”. Với sự kết hợp hài hước, những hiểu biết của tác giả được truyền tải trong “Bài giảng cuối cùng” đã thu hút tôi. Trong từng trang sách là những lời động viên, những đúc kết trong cuộc sống, đó sẽ là liều thuốc giúp mọi người vượt qua những lúc đau khổ một cách rất tuyệt vời.
“Bài giảng cuối cùng” là bài giảng khép lại một sự nghiệp, khép lại một cuộc đời và được chia sẻ bằng cảm xúc và những câu chuyện. Những bài học đơn giản mà giáo sư Randy Pausch dạy chúng ta là cách đối mặt với hiện thực. “Chúng ta không đổi được những quân bài đã chia, chỉ có thể đổi cách chơi những quân bài đó.” Đem điều đó vào cuộc sống, ta sẽ có những bài học để thành công và thành người.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *