Thơ Tố Hữu tuyển tập 17 bài thơ Pdf

Tập thơ Tố Hữu Tuyển tập 17 bài thơ của nhà thơ Tố Hữu

1. Bài Ca Mùa Xuân 1961

Tôi viết bài thơ xuân

Nghìn chín trăm sáu mốt

Cành táo đầu hè rung rinh quả ngọt

Nắng soi sương giọt long lanh…

Rét nhiều nên ấm nắng hanh

Đắng cay lắm mới ngọt lành đó chăng?

Giã từ năm cũ bâng khuâng

Đã nghe xuân mới lâng lâng lạ thường!

Chào xuân đẹp! Có gì vui đấy

Hỡi em yêu? Mà má em đỏ dậy

Như buổi đầu hò hẹn, say mê

Anh nắm tay em, sôi nổi, vụng về

Mà nói vậy: “Trái tim anh đó

Rất chân thật chia ba phần tươi đỏ:

Anh dành riêng cho Đảng phần nhiều

Phần cho thơ, và phần để em yêu…”

Em xấu hổ: “Thế cũng nhiều anh nhỉ!”

Rồi hai đứa hôn nhau, hai người đồng chí

Dắt nhau đi, cho đến sáng mai nay

Anh đón em về, xuân cũng đến trong tay!

Ôi tiếng hót vui say con chim chiền chiện

Trên đồng lúa chiêm xuân chao mình bay liệng

Xuân ơi xuân, vui tới mông mênh

Biển vui dâng sóng trắng đầu ghềnh

Thơ đã hát, mát trong lời chúc:

Đường lên hạnh phúc rộng thênh thênh

Tam Đảo, Ba Vì vui núi xuân xanh…

Chào 61! Đỉnh cao muôn trượng

Ta đứng đây, mắt nhìn bốn hướng

Trông lại nghìn xưa, trông tới mai sau

Trông Bắc trông Nam, trông cả địa cầu!

Trải qua một cuộc bể dâu

Câu thơ còn đọng nỗi đau nhân tình

Nổi chìm kiếp sống lênh đênh
Tố Như ơi, lệ chảy quanh thân Kiều!

Nghe hồn Nguyễn Trãi phiêu diêu

Tiếng gươm khua, tiếng thơ kêu xé lòng…

Ôi tiếng của cha ông thuở trước

Xin hát mừng non nước hôm nay:

Một vùng trời đất trong tay
Dẫu chưa toàn vẹn, cũng bay cờ hồng!

Việt Nam, dân tộc anh hùng

Tay không mà đã thành công nên người!

Có gì đẹp trên đời hơn thế

Người yêu người sống để yêu nhau

Đảng cho ta trái tim giàu
Thẳng lưng mà bước, ngẩng đầu mà bay!

Đời vui đó, hôm nay mở cửa Như dãy hàng bách hóa của ta

Hỡi những người yêu, hãy ghé mua hoa

Và đến đó, sắm ít quà lễ cưới:

Lụa Nam Định đẹp tươi mát rượi

Lược Hàng Đào chải mái tóc xanh!

Ta còn nghèo, phố chật nhà gianh

Nhưng cũng đủ vài tranh treo Tết…

Đời vui đó, tiếng ca Đoàn kết

Ta nắm tay nhau xây lại đời ta

Ruộng lúa, đồng khoai, nương sắn, vườn cà

Chuồng lợn, bầy gà, đàn rau, ao cá

Dọn tí phân rơi, nhặt từng ngọn lá

Mỗi hòn than, mẩu sắn, cân ngô

Ta nâng niu gom góp dựng cơ đồ!

Ồ thích thật, bài thơ miền Bắc

Rất tự do nên tươi nhạc, tươi vần

Cả không gian như xích lại gần

Thời gian cũng quên tuần quên tháng.

Đời trẻ lại. Tất cả đều cách mạng!

Rũ sạch cô đơn, riêng lẻ, bần cùng

Quê hương ta rộn rã cuộc vui chung

Người hợp tác nên lúa dày thêm đó.
Đường nở ngực. Những hàng dương liễu nhỏ

Đã lên xanh như tóc tuổi mười lăm
Xuân ơi Xuân, em mới đến dăm năm

Mà cuộc sống đã tưng bừng ngày hội

Như hôm nay, giữa công trường đỏ bụi

Những đoàn xe vận tải nối nhau đi

Hồng Quảng, Lào Cai, Thái Nguyên, Việt Trì

Tên đất nước reo vui bao tiếng gọi…
Nào đi tới! Bác Hồ ta nói

Phút giao thừa, tiếng hát đêm xuân

Kế hoạch năm năm. Mời những đoàn quân

Mời những bàn chân, tiến lên phía trước.

Tất cả dưới cờ, hát lên và bước!

Đi ta đi! Khai phá rừng hoang

Hỏi núi non cao, đâu sắt đâu vàng?

Hỏi biển khơi xa, đâu luồng cá chạy?

Sông Đà, sông Lô, sông Hồng, sông Chảy

Hỏi đâu thác nhảy, cho điện quay chiều?

Hỡi những người trai, những cô gái yêu

Trên những đèo mây, những tầng núi đá

Hai bàn tay ta hãy làm tất cả!

Xuân đã đến rồi. Hối hả tương lai

Khói những nhà máy mới ban mai…

Tôi viết cho ai bài thơ 61?

Đêm đã khuya rồi, rét về tê buốt

Hà Nội rì rầm… Còi thổi ngoài ga

Một chuyến tàu chuyển bánh đi xa

Tiếng xình xịch, chạy dọc đường Nam Bộ…

Ôi đâu phải con tàu! Trái tim ta đó

Tiếng đập thình thình, muốn vỡ làm đôi!

Ta biết em rất khỏe, tim ơi

Không khóc đấy. Nhưng sao mà nóng bỏng

Như lửa cháy trong lòng ta gió lộng?

Mấy hôm nay, như đứa nhớ nhà

Ta vẩn vơ hoài, rạo rực, vào ra

Nghe tiếng mõ và nghe tiếng súng

Miền Nam dậy, hò reo náo động!

Ba con tôi đã ngủ lâu rồi

Còn bao nhiêu chưa được ngủ trong nôi

Miền Bắc thiên đường của các con tôi!

Gà gáy sáng. Thơ ơi, mang cánh lửa

Hãy bay đi! Con chim kêu trước cửa

Thêm một ngày xuân đến. Bình minh

Cành táo đầu hè quả ngọt rung rinh

Như hạnh phúc đơn sơ, ước mơ nho nhỏ

Treo trước mắt của loài người ta đó:

Hòa bình ấm no

Cho

Con người

Sung sướng

Tự do!

2. Bài Ca Quê Hương

20 năm dằng dặc xa quê

Nay mới về thăm mừng tái tê…

Mới được nghe giọng hờn dịu ngọt

“Huế giải phóng nhanh, mà anh lại muộn về!”

Ôi, cơ chi anh được về với Huế

Không đợi trưa nay, phượng nở với cờ

Về với phá Tam Giang, như con trích con chuồn dưới bể

Về với từng lá bến Tuần, lợp nón bài thơ…

Cơ chi anh sớm được về bên nội

Hôn nỗi đau tan nát Phù Lai

Như quê bạn Niệm Phò trơ trụi

Đạn bom cày cả nương sắn, đồng khoai!

Cơ chi anh sớm được về bên ngoại

Giữ bờ tre, bên nước Thanh Lương

Thương các cậu, các dì chịu khảo tra, không nói

Đào hầm nuôi cán bộ tháng năm trường!
Quê hương ơi, sao mà da diết thế

Giọng đò đưa… lòng Huế đó chăng?

Vì dù đèn tắt, đã có trăng

Khổ em thì em chịu, biết làm răng đặng chừ…

Câu hò xưa mối tương tư

Thiết tha đôi lứa, mà như đôi miền!

Bây giờ, nước lớn, thuyền lên

Bắc Nam mình lại nối liền thịt da

Bây giờ, hết nỗi gần xa

Anh vào Hương Thủy, anh ra Phong Điền

Đường làng, lạ mấy cũng quen

Bước chân cứ nhớ, chẳng quên lối nào.

Ngày đi, lòng vẫn tự hào

Nay về, càng ngẩng đầu cao với trời.

Thừa Thiên, đẹp cảnh, đẹp người

Núi xanh khí phách, biển ngời sức xuân!

Núi này, Bạch Mã, Hải Vân

Mây đưa Anh Giải phóng quân lên đèo

Biển này, cửa Thuận sóng reo

Thanh thanh vành mũ tai bèo là em.

Hương Giang ơi, dòng sông êm

Bài Ca Quê Hương Trang 10

Bài Ca Quê Hương

Quả tim ta, vẫn ngày đêm tự tình

Vẫn là duyên đó, quê anh

Gió mưa tan, lại trong lành mặt gương.

Bến nghèo, xưa chuyến đò ngang

Nay cầu chống Mỹ, xe sang dập dìu

Tràng Tiền, biết mấy là yêu!

Tuổi thơ áo trắng, sớm chiều bướm bay.

Ngự Bình, thông lại xanh cây

Bên kia Vọng Cảnh, bên này Thiên Thai

Bức tranh non nước tuyệt vời

Bàn tay ta lại xây đời ta đây!

Hoàng cung, thôi đã rêu dày

Ngẩn ngơ thần tượng còn say thuở nào?

Tươi rồi, cuộc sống thanh tao

Bát cơm hến cũng ngọt ngào lòng ta.

Huế ơi, đẹp lắm quê nhà

Câu Nam ai hóa bài ca anh hùng

Ai đi qua đó miền Trung
Xin mời ghé lại, vui cùng Huế tôi!

Kỷ niệm tháng 5-1975

3. Bầm Ơi!

Ai về thăm mẹ quê ta

Chiều nay có đứa con xa nhớ thầm…

Bầm ơi có rét không bầm!

Heo heo gió núi, lâm thâm mưa phùn

Bầm ra ruộng cấy bầm run
Chân lội dưới bùn, tay cấy mạ non

Mạ non bầm cấy mấy đon

Ruột gan bầm lại thương con mấy lần.

Mưa phùn ướt áo tứ thân

Mưa bao nhiêu hạt, thương bầm bấy nhiêu!

Bầm ơi, sớm sớm chiều chiều

Thương con, bầm chớ lo nhiều bầm nghe!

Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

Con đi đánh giặc mười năm

Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi.

Con ra tiền tuyến xa xôi

Yêu bầm yêu nước, cả đôi mẹ hiền.

Nhớ thương con bầm yên tâm nhé

Bầm của con, mẹ Vệ quốc quân.

Con đi xa cũng như gần

Anh em đồng chí quây quần là con.

Bầm yêu con, yêu luôn đồng chí

Bầm quý con, bầm quý anh em.

Bầm ơi, liền khúc ruột mềm

Có con có mẹ, còn thêm đồng bào

Con đi mỗi bước gian lao

Xa bầm nhưng lại có bao nhiêu bầm!

Bao bà cụ từ tâm như mẹ

Yêu quý con như đẻ con ra.

Cho con nào áo nào quà

Cho củi con sưởi, cho nhà con ngơi.

Con đi, con lớn lên rồi

Chỉ thương bầm ở nhà ngồi nhớ con!

Nhớ con, bầm nhé đừng buồn

Giặc tan, con lại sớm hôm cùng bầm.

Mẹ già tóc bạc hoa râm

Chiều nay chắc cụng nghe thầm tiếng con…

1948

4. Bà Bủ

Bà bủ nằm ổ chuối khô

Bà bủ không ngủ bà lo bời bời…

Đêm nay tháng chạp mồng mười

Vài mươi bữa nữa Tết rồi hết năm.

Bà bủ không ngủ bà nằm

Bao giờ thằng út về thăm một kỳ

Từ ngày nó bước ra đi

Nó đi giải phóng đến khi nào về?

Bao giờ hết giặc về quê?

Đêm đêm bà bủ nằm mê khấn thầm…

Bà bủ không ngủ, bà nằm

Càng lo càng nghĩ, càng căm càng thù

Ngoài hiên gió núi ù ù

Mưa đêm mưa tự chiến khu mưa về…

Đêm nay bộ đội rừng khe

Mưa ướt dầm dề, gió buốt chân tay

Nó đi đánh giặc đêm nay

Bước run, bước ngã, bước lầy, bước trơn

Nhà còn ổ chuối lửa rơm

Nó đi đánh giặc đêm hôm sưởi gì?

Năm xưa cơm củ ngon chi

Năm nay cơm gié nhà thì vắng con!

Bà bủ gan ruột bồn chồn

Con gà đã gáy đầu thôn sáng rồi…

5. Bà Má Hậu Giang

Trời Hậu Giang, tù và dậy rúc

Phèng la kêu, trống giục vang đồng

Đường quê đỏ rực cờ hồng

Giáo lê sáng đất, tầm vông nhọn trời

Quyết một trận, quét đời nô lệ

Quăng máu xương, phá bẻ xiềng gông!

Hỡi ôi! Việc chửa thành công

Hôm nay máu chảy đỏ đồng Hậu Giang

Giặc lùng, giặc đốt xóm làng
Xác xơ cây cỏ, tan hoang cửa nhà

Một vùng trắng bãi tha ma

Lặng im, không một tiếng gà gáy trưa

Có ai biết, ai ngờ trong đó

Còn chơ vơ một ổ lều con

Đạn bom qua, hãy sống còn

Núp sau lưng rộng một hòn đá to.

Có ai biết trong tro còn lửa

Một má già lần lữa không đi

Ở đây sóng gió bất kỳ

Má ơi, má ở làm chi một mình?

Rừng một dải U Minh tối sớm

Má lom khom đi lượm củi khô

Ngày đêm củi chất bên lò

Ai hay má cất củi khô làm gì?

Hay má lẫn quên vì tuổi tác

Hay má liều một thác cho yên?

Bỗng đâu một buổi mai lên

Trên đường quê ấy qua miền nghĩa quân

Một tán quỷ rần rần rộ rộ
Mắt mèo hoang, mũi chó, râu dê

Súng trường nhọn hoắt lưỡi lê

Khét nồng khí chết, tanh dề máu oan!

Chúng rảo bước. Lính quan nện gót

Mắt nhìn quanh lục mót dạng người

Đồng không, lạnh vắng, im hơi

Chỉ đôi bóng quạ ngang trời loáng qua

Ách là! Thằng quan ba dừng bước

Rút ống dòm, và ngước mắt nheo

Xa xa, sau lớp nhà xiêu

Một tia khói nhỏ ngoằn ngoèo bay lên…

Hắn khoái trá cười điên sằng sặc

Nhe hàm răng sáng quắc như gươm

Vẫy tay lũ tớ gườm gườm

Như bầy chó đói chực chồm miếng ăn.

Rồi lặng lặng bước chân hùm sói

Tiến dần lên tia khói, vây quanh…

Má già trong túp lều tranh

Ngồi bên bếp lửa, đun cành củi khô

Một mình má, một nồi to

Cơm vừa chín tới, vùi tro, má cười…

Chết! Có tiếng gì rơi sột soạt?

Má già run, trán toát mồ hôi

Chạy đâu? Thôi chết, chết rồi!

Gót giày đâu đã đạp rơi liếp mành.

Một thằng cướp, mắt xanh mũi lõ

Đốc gươm dài tuốt vỏ cầm tay

Rung rinh bậc cửa tre gầy

Nghênh ngang một ống chân đầy lối đi!

Hắn rướn cổ, giương mi, trơn mắt

Như hổ mang chợt bắt được mồi

Trừng trừng trông ngược trông xuôi

Trông vào bếp lửa: Một nồi cơm to.

Hắn rống hét: “Con bò cái chết!

Một mình mày ăn hết này sao?

Đừng hòng che được mắt tao

Khai mau, du kích ra vào nơi đâu?

Khai mau, tao chém mất đầu!”

Má già lẩy bẩy như tàu chuối khô

Má ngã xuống bên lò bếp đỏ

Thằng giặc kia đứng ngõ trừng trừng

Má già nhắm mắt, rưng rưng

“Các con ơi! ở trong rừng U Minh

Má có chết, một mình má chết

Cho các con trừ hết quân Tây!”

Thằng kia bỗng giậm gót giày

Đạp lên đầu má: “Mẹ mày, nói không?”

Lưỡi gươm lạnh toát kề hông

“Các con ơi! Má quyết không khai nào!”

Sức đâu như ngọn sóng trào

Má già đứng dậy, ngó vào thằng Tây

Má hét lớn: “Tụi bay đồ chó! Cướp nước tao, cắt cổ dân tao!
Tao già không sức cầm dao

Giết bay, có các con tao trăm vùng!

Con tao, gan dạ anh hùng

Như rừng đước mạnh, như rừng chàm thơm!

Thân tao chết, dạ chẳng sờn!”

Thương ôi! Lời má lưỡi gươm cắt rồi!

Một dòng máu đỏ lên trời

Má ơi, con đã nghe lời má kêu!

Nước non muôn quý ngàn yêu

Còn in bóng má sớm chiều Hậu Giang.

Đầu năm 1941

6. Con Cá, Chột Nưa

Năm sáu ngày mệt xỉu

Thuốc làm khuây mấy điếu

Vài ba hớp nước trong

Suy nghĩ chuyện bao đồng

Vẫn không ngoài chuyện đói.

Đầu sàn canh bốc khói

Chén cá nức mùi thơm

Lên họa với mùi cơm

Sao mà như cám dỗ!

Muốn ngủ mà không ngủ

Cái bụng cứ nằn nì:

“Ăn đi thôi, ăn đi!

Chết làm chi cho khổ!”

Nghe hắn thầm quyến rũ

Tôi đỏ mặt bừng tai:

“Im đi cái giọng mày

Tao thà cam chịu chết!”

Hắn nằm im đỡ mệt

Rồi tha thiết van lơn:

“Đời mới hai mươi xuân

Chết làm chi cho khổ!”

Hắn nói to nói nhỏ

Kể lể chuyện đê hèn

Tôi vẫn cứ nằm yên

Hắn liền thay chiến thuật:

“Thôi thì thôi cứ vật

Nhưng phải ráng cầm hơi

Theo với bạn với đời

Cho đến ngày kết quả.

Ăn đi vài con cá

Năm bảy cái chột nưa

Có ai biết ai ngờ?

Thế vẫn tròn danh dự

Không can chi mà sợ

Con Cá, Chột Nưa Trang 25

Con Cá, Chột Nưa

Có hôi miệng hôi mồm

Còn có nước khi hôm

Uống vô là sạch hết!”

Lần này tôi thú thiệt:

Lời hắn cũng hay hay

Lí sự cũng đủ đầy

Nghe ra chừng phải quá!

Ăn đi vài con cá

Năm bảy cái chột nưa

Có ai biết, ai ngờ

Thế vẫn tròn danh dự!

Nhưng mà tôi lưỡng lự

Suy nghĩ rồi lắc đầu

Đành không ai biết đâu

Vẫn không làm thế được!

Từ khi chân dấn bước

Trên con đường đấu tranh

Tôi sẵn có trong mình

Đôi mắt thần: chủ nghĩa

Con Cá, Chột Nưa Trang 26

Con Cá, Chột Nưa

Đã đứng trong đoàn thể

Bênh vực lợi quyền chung

Sống chết có nhau cùng

Không được xa hàng ngũ

Không thể gì quyến rũ

Mua bán được lương tâm

Danh dự của riêng thân

Là của chung đồng chí

Phải giữ gìn tỉ mỉ

Như tròng mắt con ngươi

Đến cạn máu tàn hơi

Không xa rời kỷ luật

Phải trải lòng chân thật

Không một nét quanh co

Không một bóng lờ mờ

Không một nhăn ám muội!

Bụng nghe, chừng biết tội

Từ đó hết nằn nì

Không dám thở than chi

Và tôi cười đắc thắng.

Lao Bảo, 11-1940

Trong những ngày tuyệt thực

7. Emily, Con…

Ê mi-ly, con đi cùng cha

Sau khôn lớn con thuộc đường, khỏi lạc…

– Đi đâu cha?

– Ra bờ sông Pô-tô-mác

– Xem gì cha?

Không con ơi, chỉ có Lầu ngũ giác.

Ôi con tôi, đôi mắt tròn xoe

Ôi con tôi, mái tóc vàng hoe

Đừng có hỏi cha nhiều con nhé!

Cha bế con đi, tối con về với mẹ…

* Elimy là con gái út của Noman Morison. Yêu con tha thiết, ngày 2-11-1965, anh Morison đã bế Emily (khi đó (18 tháng) tuổi) từ nhà đến Lầu Năm Góc. Nhìn con lần cuối, anh tự châm lửa tự thiêu mình để phản đối cuộc chiến tranh xâm lược của nhà cầm quyền Mỹ ở Việt Nam

Oa-sinh-tơn

Buổi hoàng hôn

Ôi những linh hồn

Còn, mất

Hãy cháy lên, cháy lên Sự thật!

Giôn-xơn!

Tội ác bay chồng chất

Cả nhân loại căm hờn

Con quỷ vàng trên mặt đất.

Mày không thể mượn nước son

Của Thiên Chúa, và màu vàng của Phật!

Mác Na-ma-ra

Mày trốn đâu? Giữa bãi tha ma

Của toà nhà năm góc

Mỗi góc, một châu.

Mày vẫn chui đầu

Trong lửa nóng

Như đà điểu rúc đầu trong cát bỏng.

Hãy nhìn đây!

Nhìn ta phút này!

Ôi không chỉ là ta với con gái nhỏ trong tay

Ta là Hôm nay

Và con ta, Ê-mi-ly ơi, con là mãi mãi!

Ta đứng dậy,

Với trái tim vĩ đại

Của trăm triệu con người

Nước Mỹ.

Để đốt sáng đến chân trời

Một ngọn đèn

Công lý.

Hỡi tất cả chúng bay, một bầy ma quỷ Nhân danh ai?

Bay mang những B 52

Những na-pan, hơi độc

Từ toà Bạch Ốc

Từ đảo Guy-am

Đến Việt Nam

Để ám sát hoà bình và tự do dân tộc

Để đốt những nhà thương, trường học

Giết những con người chỉ biết yêu thương

Giết những trẻ em chỉ biết đi trường

Giết những đồng xanh bốn mùa hoa lá

Và giết cả những dòng sông của thơ ca nhạc hoạ!

Nhân danh ai?

Bay chôn tuổi thanh xuân của chúng ta trong những quan tài

Ôi những người con trai khoẻ đẹp

Có thể biến thiên nhiên thành điện, thép Cho con người hạnh phúc hôm nay!

Nhân danh ai?

Bay đưa ta đến những rừng dày

Những hố chông, những đồng lầy kháng chiến

Những làng phố đã trở nên pháo đai ẩn hiện

Những ngày đêm đất chuyển trời rung…

Ôi Việt Nam, xứ sở lạ lùng

Đến em thơ cũng hoá thành những anh hùng

Đến ong dại cũng luyện thành chiến sĩ

Và hoa trái cũng biến thành vũ khí!

Hãy chết đi, chết đi

Tất cả chúng bay, một bầy ma quỷ!

Và xin nghe, nước Mỹ ta ơi!

Tiếng thương đau, tiếng căm giận đời đời

Của một người con. Của một con người thế kỷ

Ê-mi-ly, con ơi!

Trời sắp tối rồi…

Cha không bế con về được nữa!

Khi đã sáng bùng lên ngọn lửa

Đêm nay mẹ đến tìm con

Con sẽ ôm lấy mẹ mà hôn

Cho cha nhé

Và con sẽ nói giùm với mẹ:

Cha đi vui, xin mẹ đừng buồn!

Oa-sinh-tơn

Buổi hoàng hôn

Còn mất?

Đã đến phút lòng ta sáng nhất

Ta đốt thân ta

Cho ngọn lửa chói loà

Sự thật……….

8. Em Ơi… Ba Lan

Em ơi, Ba Lan mùa tuyết tan

Đường bạch dương sương trắng nắng ngàn

Anh đi, nghe tiếng người xưa vọng
Một giọng thơ ngâm, một giọng đàn

Có phải Sô-panh tình chứa chan

Nâng đàn ca, cô gái Ba Lan
Có phải A-đam hồn vĩ đại

Bay trên đầu thế kỷ nhân gian…

Em đi cùng anh lên thành xưa

Vác-xa-va ấm nắng ban trưa

Nét vàng lịch sử vừa tươi lại

Trong cuộc hồi sinh, tạnh gió mưa

Hãy nghe em từng viên đá lát

Những con đường, tiếng hát đau thương

Ba Lan, Ba Lan

Thịt da đã bao lần tan nát

Nước mất, tim về vọng cố hương

Hãy nghe em từng viên ngói đỏ

Em Ơi… Ba Lan Trang 35

Em Ơi… Ba Lan

Những mái nhà phố cũ hồi xuân

Máu đã quyện, em ơi, trong đó

Máu Ba Lan và máu Hồng quân!

Ôi máu đọng mười lăm năm trước

Bốn triệu hồn kêu Nước trong đêm

Em ơi em, làm sao quên được

Ốt-sơ-ven-xim, ốt-sơ-ven-xim!

Nhớ nghe em, những đôi giày nhỏ

Tưởng còn đi chập chững chân son

Những mái tóc vàng tơ đóng bó

Dệt thành chăn rợn bóng oan hồn!

Anh đã đến quê em Cra-cốp

Như quê anh lộng lẫy cung đền

Hồng quân cứu Va-ven xinh đẹp

Như Thạch Sanh đánh ó cứu nàng tiên…

Anh đã đến quê em Ban-tích

Sóng ngời xanh, ngọc bích biển khơi

Đã xóa sạch những ngày Đăng-dích

Màu Ba Lan trong trắng đỏ tươi

Khắp quê em, mùa xuân đến rồi

– Dù đêm qua chút tuyết còn rơi

– Hỡi người chị bên đường quét tuyết

Xuân đến rồi, nắng đỏ trên môi.

Nắng trên cao cần trục xây nhà

Nắng lưng tàu phấp phới đi xa

Nắng đỏ ngực anh, người thủy thủ

Đẹp như lò Nô-va Hu-ta

Khắp quê em, mùa xuân mang tên

Những người con đẹp của trăm miền

Hôm nay gọi nhau về Đại hội
Mở thêm đường, đi lên, đi lên

Mùa xuân đó, quê em ấm áp

Chân người đi, vào cuộc đời chung

Ngựa đang kéo đồng lên hợp tác

Đường ta đi tấp nập vô cùng!

Hãy Nhớ Lấy Lời Tôi

Có những phút làm nên lịch sử

Có cái chết hóa thành bất tử

Có những lời hơn mọi bài ca

Có con người như chân lý sinh ra.

9. Nguyễn Văn Trỗi!

Anh đã chết rồi

Anh còn sống mãi

Chết như sống, anh hùng, vĩ đại.

Hỡi người Anh, đã khép chặt đôi môi

Tiếng anh hô: Hãy nhớ lấy lời tôi!

Đang vang dội. Và ánh đôi mắt sáng

Của Anh đã chói ngời trên báo Đảng

Nghìn năm sau sẽ nhớ lại hôm qua

Một sáng mùa thu, giữa khám

Chí Hòa Anh đi giữa hai tên gác ngục

Và sau chúng, một người linh mục.

Anh bước lên, nhức nhói chân đau,

10. Hãy Nhớ Lấy Lời Tôi

Dáng hiên ngang vẫn ngẩng cao đầu

Quần áo trắng một màu thanh khiết

Thây gầy yếu mạnh hơn cái chết.

Bầy giết thuê và lũ viết thuê

Hai hàng đen, súng cắm lưỡi lê

Anh bước tới, mắt nhìn, bình thản

Như chính Anh là người xử án.

Cỏ trong vườn mát dưới chân

Anh Đời vẫn tươi màu lá rau xanh

Đây miếng đất của Anh đòi giải phóng

Đây máu thịt của Anh đòi cuộc sống.

Anh thét to: “Ta có tội gì đây?”

Chúng trói Anh vào cọc, mấy vòng dây

Mười họng súng. Một băng đen bịt mắt.

Anh thét lớn: “Chính Mỹ kia là giặc!”

Và tay Anh giật phắt mảnh băng đen

Anh muốn thiêu, bằng mắt, lũ đê hèn

Với cái chết, Anh muốn nhìn giáp mặt

Như ngọn lửa không bao giờ dập tắt!

Chúng run lên, xông trói chặt Anh hơn

Đôi môi Anh đã khô cháy căm hờn:

Phải chiến đấu không sợ gì súng đạn!

Lệnh: Hàng đầu quỳ xuống!

Một giây thôi Anh thét lên:

Hãy nhớ lấy lời tôi:

Đả đảo đế quốc Mỹ!
Đả đảo Nguyễn Khánh!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Phút giây thiêng, Anh gọi Bác ba lần!

Súng đã nổ, mười viên đạn Mỹ

Anh gục xuống. Không. Anh thẳng dậy

Anh hãy còn hô: Việt Nam muôn năm!

Máu tim Anh nhuộm đỏ đất Anh nằm.

Mắt đã nhắm, không một lời rên rỉ,

Anh chết vậy, như thiên thần yên nghỉ.

Chẳng cần đâu, cây thánh giá sắt tây

Của tay người linh mục ném bên thây!

Anh đã chết, Anh Trỗi ơi, có biết

Máu kêu máu, ở trên đời, tha thiết!

Du kích quân Ca-ra-cát đã vì Anh

Bắt một tên giặc Mỹ giữa đô thành.

Anh đã chết. Anh chẳng còn thấy nữa

Lửa kêu lửa, giữa miền Nam rực lửa

Như trái tim Anh, ôi lửa nào bằng!

Phút cuối cùng, chói lọi khối sao băng…

Hãy nhớ lấy lời tôi!

Nguyễn Văn Trỗi

Lời Anh dặn, chúng tôi xin nhớ:

Hãy sống chết quang vinh

Trước kẻ thù không sợ

Vì Tổ quốc hi sinh

Như đời Anh, người thợ.

23-10-1964

11. Khi Con Tu Hú

Khi con tu hú gọi bầy

Lúa chiêm đang chín trái cây ngọt dần

Vườn râm dậy tiếng ve ngân
Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào

Trời xanh càng rộng càng cao
Đôi con diều sáo lộn nhào từng không…

Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi

Ngột làm sao chết mất thôi

Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu…

Huế, tháng 7 – 1939

12. Lão Đầy Tớ

Gánh nước, cuốc vườn cau

Đất bụi lấm đầy đầu

Mà chủ còn hất hủi!

Như cái kiếp ăn mày

Ngồi ăn trong góc xó

Buồn thiu như con chó

Áo rách chẳng ai may

Quần rách giơ tuốt cả!

Lạnh thì nằm chòng queo

Trơ trụi như con mèo

Không có vài tấm rạ!”

Tôi riết chặt bàn tay

Của lão: “Bao nhiêu nỗi

Đau buồn và tức tối

Sẽ tan biến ngày mai…

Ông đã nghe ai nói

Có một xứ mênh mông

Nửa tây và nửa đông

Mạnh giầu riêng một cõi?

Nơi không vua, không quan

Không hạng người ô uế

Không hạng người nô lệ

Sống đau xót, lầm than.

Nơi tiêu diệt lòng tham

Không riêng ai của cải

Hàng triệu người thân ái

Cùng chung sức nhau làm

Để cùng nhau vui sướng

Ai già nua tật nguyền

Thì cứ việc ngồi yên

Đã sẵn tiền nuôi dưỡng”.

Lão ngơ ngác nhìn tôi

Rối rít: “Ồ hay nhỉ!

Ai già nua được nghỉ

Cũng no ấm trọn đời?

Ai cũng có nhà cửa

Cũng sung sướng bằng nhau?

Đã không ai đè đầu

Làm chi có đầy tớ?

Cậu bảo: Cũng không xa?

– Nước Nga?

– Ờ nước ấy”.

Và há mồm khoan khoái

Lão ngồi mơ nước Nga…

Tập thơ Tố Hữu Trang 45

Tập thơ Tố Hữu

Lạ Chưa?

Lạ chưa vẫn ở bên em

Mà anh cứ nhớ; cứ thèm gần hơn!

Cứ lo em giận em hờn

Mải mê anh để cô đơn em buồn …

Cơ chi chắp được đôi hồn

Như chim đôi cánh lượn hôn mây trời

Cơ chi đi suốt đường đời
Như hình với bóng sóng đôi tháng ngày!

Em cười anh cũng vui lây

Anh đau, em lại lệ cay, xót thầm

Qua bao xao động, thăng trầm

Tâm ca được mấy tri âm không lời?

Tình yêu là thế em ơi!

Hai người mà hóa một người, trăm năm …

13. Mẹ Suốt

Lặng nghe mẹ kể ngày xưa

Chang chang cồn cát nắng trưa Quảng Bình

Mẹ rằng: Quê mẹ Bảo Ninh

Mênh mông sông biển, lênh đênh mạn thuyền

Sớm chiều, nước xuống triều lên

Cực thân từ thuở mới lên chín mười

Lớn đi ở bốn cửa người

Mười hai năm lẻ, một thời xuân qua

Lấy chồng, cũng khổ con ra

Tám lần đẻ, mấy lần sa, tội tình!

Nghĩ mà thương mẹ cha sinh

Thương chồng con lại thương mình xót xa

Bây chừ sông nước về ta
Đi khơi đi lộng, thuyền ra thuyền vào

Bây giờ biển rộng trời cao

Cá tôm cũng sướng, lòng nào chẳng xuân!

Ông nhà theo bạn “xuất quân”

Tui nay cũng được vô chân “sẵn sàng”

Một tay lái chiếc đò ngang

Bến sông Nhật Lệ, quân sang đêm ngày

Sợ chi sóng gió tàu bay

Tây kia mình đã thắng, Mỹ này ta chẳng thua!

Kể chi tuổi tác già nua

Chống chèo xin cứ thi đua đến cùng!

Ngẩng đầu, mái tóc mẹ rung

Gió lay như sóng biển tung, trắng bờ…

Gan chi gan rứa, mẹ nờ?

Mẹ rằng: Cứu nước mình chờ chi ai?

Chẳng bằng con gái, con trai

Sáu mươi còn một chút tài đò đưa

Tàu bay hắn bắn sớm trưa

Thì tui cứ việc sớm trưa đưa đò…

Ghé tai mẹ, hỏi tò mò:

Cớ răng ông cũng ưng cho mẹ chèo?

Mẹ cười: Nói cứng, phải xiêu

Ra khơi ông còn dám, tui chẳng liều bằng ông!

Nghe ra, ông cũng vui lòng

Tui đi, còn chạy ra sông dặn dò:

“Coi chừng sóng lớn, gió to

Màn xanh đây mụ, đắp cho kín mình!”

Vui sao, câu chuyện ơn tình

Nắng trưa cồn cát Quảng Bình cũng say…

14. Ta Đi Tới

Ta đi giữa ban ngày

Trên đường cái, ung dung ta bước.

Đường ta rộng thênh thang tám thước

Đường Bắc Sơn, Đình Cả, Thái Nguyên

Đường qua Tây Bắc, đường lên Điện Biên

Đường cách mạng, dài theo kháng chiến…

Đến hôm nay đường xuôi về biển

Mới tinh khôi màu đất đỏ tươi

Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!

Ai về với quê hương ta tha thiết

Sông Hương, Bến Hải, Cửa Tùng…
Ai vô đó, với đồng bào, đồng chí

Nói với Nửa – Việt Nam yêu quý

Rằng: nước ta là của chúng ta

Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa!

Chúng ta, con một cha, nhà một nóc

Thịt với xương, tim óc dính liền.

Dù ai nói ngả nói nghiêng

Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.

Dù ai rào giậu ngăn sân

Lòng ta vẫn giữ là dân Cụ Hồ!

Ta đã lớn lên rồi trong khói lửa

Chúng nó chẳng còn mong được nữa

Chặn bàn chân một dân tộc anh hùng.

Những bàn chân từ than bụi, đầy bùn

Đã bước dưới mặt trời cách mạng.

Những bàn chân của Hóc Môn, Ba Tơ, Cao Lạng

Lừng lẫy Điện Biên, chấn động địa cầu
Những bàn chân đã vùng dậy đạp đầu

Lũ chúa đất xuống bùn đen vạn kiếp!

Ta đi tới, trên đường ta bước tiếp,

Rắn như thép, vững như đồng.

Đội ngũ ta trùng trùng điệp điệp

Cao như núi, dài như sông

Chí ta lớn như biển Đông trước mặt!

Ta đi tới, không thể gì chia cắt

Mục Nam Quan đến bãi Cà Mau

Trời ta chỉ một trên đầu Bắc Nam liền một biển.

Lòng ta không giới tuyến

Lòng ta chung một Cụ Hồ

Lòng ta chung một Thủ đô

Lòng ta chung một cơ đồ Việt Nam!

8-1955

15. Tiếng Ru

Con ong làm mật yêu hoa

Con cá bơi yêu nước, con chim ca yêu trời

Con người muốn sống con ơi

Phải yêu đồng chí, yêu người anh em.

Một ngôi sao chẳng sáng đêm

Một thân lúa chín chẳng nên mùa vàng.

Một người, đâu phải nhân gian?

Sống chăng, một đống lửa tàn mà thôi!

Núi cao bởi có đất bồi

Núi chê đất thấp núi ngồi ở đâu?

Muôn dòng sông đổ biển sâu

Biển chê sông nhỏ, biển đâu nước còn?

Tre già yêu lấy măng non

Chắt chiu như mẹ yêu con tháng ngày

Mai sau con lớn hơn thày

Các con ôm cả hai tay đất tròn.

16.Từ Ấy

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lý chói qua tim

Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim…

Tôi buộc lòng tôi với mọi người

Để tình trang trải với trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổ

Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.

Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ

Không áo cơm, cù bất cù bơ…

Việt Nam Máu Và Hoa

Khao khát trăm năm, mãi đợi chờ

Hôm nay vui đến, ngỡ trong mơ

Một trời êm ả, xanh không tưởng

Mặt đất bình yên giấc trẻ thơ

Đây cuộc hồi sinh, buổi hóa thân

Mùa đông thế kỷ chuyển sang xuân Ôi Việt Nam!

Từ trong biển máu Người vươn lên, như một thiên thần!

Thế này chăng? Thuở xưa hoang dã

Chàng Sơn Tinh thắng giặc Thủy Tinh

Càng dâng nước, càng cao ngọn núi

Chân Trường Sơn đạp sóng Thái Bình.

Chúng muốn đốt ta thành tro bụi

Ta hóa vàng nhân phẩm, lương tâm

Chúng muốn ta bán mình ô nhục

Ta làm sen thơm ngát giữa đầm.

Ta sẵn sàng xé trái tim ta

Cho Tổ quốc, và cho Tất cả

17. Việt Nam Máu Và Hoa

Lá cờ này là máu là da

Của ta, của con người, vô giá.

Trắng khăn tang, em chẳng khóc đâu

Hỡi em gái mất cha mất mẹ

Nước mắt rơi, làm nhòa mặt quân thù

Em phải bắn, trúng đầu giặc Mỹ.

Tình thương lớn, mạnh hơn lửa thép

Trận địa đây xây giữa lòng người

Dẫu mưa nắng, trái đất tròn vẫn đẹp

Đời yêu ta, ta phải thắng cho Đời.

Cút sạch đi, bầy sói hôi tanh!

Đã đến buổi cuối cùng phán quyết:

Trả về ta, đất rộng trời xanh

Cho bay, những hố bom làm huyệt.

Lịch sử muốn bay cúi đầu tội lỗi

Dưới gươm thiêng hùng khí Thủ đô

Cả bốn biển hoan hô Hà Nội

Pháo đài bay rụng đỏ mặt hồ.

Ngọc Hà em! Lộng lẫy hoa tươi

Xin thơm khắp miền Nam, miền Bắc

Chắc Bác Hồ vui, xin kính dâng Người

Và tặng cả anh em cùng ta đánh giặc.

Không nỗi đau nào riêng của ai

Của chung nhân loại, chiến công này,

Việt Nam ơi, máu và hoa ấy
Có đủ mai sau, thắm những ngày?

Chưa dễ lành đâu, những vết thương

Nửa mình còn nhức, hỡi quê hương!

Song mùa vui đã mang xuân tới

Đã tắt hôm nay lửa chiến trường.

Rừng núi đã xanh màu giải phóng

Hãy trào lên, ơi sóng Cửu Long

Quét phăng những rác bùn ứ đọng

Những thép gai ngăn mặt, cắt lòng.

Ta lại về ta, những đứa con

Máu hòa trong máu, đỏ như son.

Sài Gòn ơi, Huế ơi! Xin đợi

Tái hợp, huy hoàng, cả Nước non!

Xuân 1973

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *